Doustna antykoncepcja i jej wpływ na zawartość składników mineralnych we włosach kobiet

Close-up Of Female Hands Putting One White Round Pill On Tongue
Aktywne seksualnie kobiety w wieku prokreacyjnym często sięgają po tabletki antykoncepcyjne   (OC). Przeprowadzono  wiele  badań  wykazujących  działania niepożądane tych środków na organizm kobiety. Wykazano m.in. ich zdolność do zatrzymywania  wody  i  sodu  w  organizmie,  co prowadzi do wzrostu  masy ciała. Stwierdzono  ich  działanie  anaboliczne  oraz  niekorzystny  wpływ  na  gospodarkę lipidową i węglowodanową ustroju oraz wytwarzanie tlenku azotu.  Niewiele jest jednak informacji na temat wpływu stosowanych OC na spożycie składników mineralnych oraz stan odżywienia mineralnego kobiet. Badacze naukowi pod kierownictwem profesora Zbigniewa Krejpcio z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, przeprowadzili badania porównawcze podaży składników mineralnych oraz ich stężenia we włosach kobiet stosujących oraz nie stosujących doustną antykoncepcję. Badania  przeprowadzono  w  grupie  77  kobiet  w  wieku reprodukcyjnym 19-45 lat. Wszystkie kobiety były  zdrowe. Kobiety  otyłe,  palące  i  z  chorobami  przewlekłymi  wykluczono  z badań. Kobiety badane podzielono na dwie grupy: regularnie stosujące hormonalne tabletki antykoncepcyjne oraz nie stosujące tych leków. Kobiety  deklarowały  stosowanie  środków antykoncepcyjnych  (OC)  przez  okres  od  6  do  36  miesięcy.  Przed  badaniami poproszono  kobiety  o  nie  stosowanie  suplementacji mineralnej (…). Badania polegały na przebadaniu włosów kobiet z obydwu grup, na zawartość wapnia, magnezu, żelaza, cynku i miedzi. Metodą, jaką zastosowano, była atomowa spektrofotometria absorpcyjna (Zeiss AAS-3) (…). Wyniki powyższych badań wykazały istotnie niższy poziom miedzi we włosach grupy z OC w porównaniu do zawartości tego pierwiastka w grupie kobiet, które nie przyjmowały doustnych środków antykoncepcyjnych. Niniejsze  badania potwierdziły również,  że podaż wapnia w crp obu grup kobiet wynosiła około 80% zalecanej normy, a podaż żelaza była znacznie poniżej zalecanego spożycia i wynosiła około 55%. Inni  autorzy  donoszą,  że  u  blisko  60%  kobiet  spożycie  wapnia  może kształtować się na bardzo niskim poziomie 200-400 mg na dzień. Jak wynika z  badań  epidemiologicznych  niskie  spożycie  wapnia  zwiększa ryzyko rozwoju osteoporozy, szczególnie u kobiet w wieku 16-40 lat. Badania przeprowadzone wśród kobiet zażywających OC wykazały, że miały one niższy poziom wapnia w organizmie  oraz  niższą  gęstość  kości  aniżeli  kobiety,  które  nigdy  nie  stosowały środków  antykoncepcyjnych. Hameed i  współpr.  stwierdzili  obniżenie poziomu wapnia, magnezu i fosforu w surowicy kobiet stosujących Lofeminal. Deficyt  żelaza  i  cynku w  organizmie  kobiet  w  wieku  reprodukcyjnym  jest również  powszechny. Kabir i  współpr. zaobserwowali  u  młodych kobiet  częste  występowanie  anemii,  co  wiązało  się  ze spożywaniem  żywności  o niskiej biodostępności żelaza. Inne badania przeprowadzone w Polsce potwierdzają niską podaż żelaza u kobiet, na poziomie 47-65%  zalecanej  normy. Fallah i współpr. wykazali  wyraźny  spadek  stężenia  cynku  w  surowicy  krwi  kobiet stosujących doustne środki antykoncepcyjne. Autorzy sugerują, że przyczyną tych zmian może być spadek zawartości cynku w tkankach spowodowany mniejszą jego absorbcją  oraz zwiększeniem  jego  wydalania  z  organizmu.  W  niniejszej  pracy  zaobserwowano nieznacznie niższy poziom cynku we włosach kobiet zażywających OC.  Z  kolei Deeming i Weber wykazali,  że  zawartość  miedzi  we  włosach kobiet  stosujących  doustą  antykoncepcję  spada,  a  zawartość  cynku  rośnie.  W niniejszej  pracy  również  wykazano  istotnie  niższy  poziom  miedzi  we  włosach kobiet grupy z OC, aniżeli grupy bez OC, co może potwierdzać wpływ stosowania doustnych  środków  antykoncepcyjnych  na  zaburzenie  gospodarki  miedzi  w organizmie.  Jak  wynika  z  prac  innych  autorów  stężenie  miedzi  w  organizmie koreluje  dodatnio  z  aktywnością  dysmutazy  ponadtlenkowej.  Obniżony poziom  miedzi  w  organizmie  może  zatem  wskazywać  na  niższy  stan antyoksydacyjny (…).

Jak wynika z powyższych badań, doustne środki antykoncepcyjne wpływają na gospodarkę pierwiastkową organizmu kobiety, dlatego stosując tego rodzaju farmaceutyki, nie można zapominać o odpowiedniej diagnostyce i uzupełnianiu mineralnych niedoborów.

Wykorzystano fragmeny: Joanna Suliburska, Zbigniew Krejpcio, Czy stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych wpływa na spożycie składników mineralnych oraz ich zawartość we włosach kobiet?, Bromat. Chem. Toksykol., 2011, 3, str. 550-555.